سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )

333

تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )

( 81 ) . طبرى ، 3 ، صص 29 به بعد . يعقوبى ، 2 ، ص 350 مىگويد ابو العباس ابدا صحبت نكرد زيرا تب‌دار بود . مسعودى ، مروج ، 3 ، ص 255 فقط خلاصه‌اى از سخنان را در دو سطر نقل مىكند . ( 82 ) . سخنان داوود در مقياس وسيع ثبت شده است ، بخصوص طبرى ، 3 ، صص 31 به بعد يعقوبى ، 2 ، ص 350 ، مسعودى ، مروج ، 3 ، ص 256 بار ديگر نكات عمده را خلاصه مىكند . ( 83 ) . طبرى ، 3 ، صص 60 به بعد ، يعقوبى ، 2 ، ص 352 به بعد ، مسعودى ، مروج ، 3 ، ص 270 ، ابن خلكان ، 2 ، ص 196 . ( 84 ) . مراجعه كنيد به طبرى ، 3 ، صص 58 به بعد ، مسعودى ، محل ذكر شده . ( 85 ) . Lewis , EI 2 article » Abbasids « . ( 86 ) . مراجعه كنيد به طبرى ، 3 ، صص 75 به بعد ، 85 ، مقريزى ، النزاع ، ص 52 . ( 87 ) . يعقوبى ، 2 ، ص 369 ، مسعودى ، مروج ، 3 ، ص 295 ، طبرى ، 3 ، صص 151 به بعد . ( 88 ) . مراجعه كنيد به طبرى ، 3 ، صص 149 به بعد . ( 89 ) . طبرى ، 3 ، ص 199 ، ابو الفرج ، مقاتل ، صص 277 به بعد . ( 90 ) . طبرى ، 3 ، ص 200 . ( 91 ) . ابو الفرج ، مقاتل ، صص 291 به بعد . ( 92 ) . طبرى ، 3 ، صص 248 ، 252 ، 254 ، ابو الفرج ، مقاتل ، صص 248 ، 271 ، شهرستانى ، ملل ، 1 ، ص 156 . ( 93 ) . طبرى ، 3 ، صص 300 - 291 . براى اسامى و تفصيلات به ابو الفرج ، مقاتل ، صص 360 به بعد ، 365 به بعد مراجعه كنيد . ( 94 ) . ابو الفرج ، مقاتل ، صص 365 به بعد . ( 95 ) . همان مآخذ ، صص 344 به بعد . ( 96 ) . بغدادى ، فرق ، صص 36 به بعد ، 148 ، سعد الاشعرى ، مقالات ، ص 76 . ( 97 ) . نام را ونديه به فرقه‌اى اطلاق مىشود كه معتقدند ابو هاشم امامت را به محمد بن على ( عباسى ) واگذار كرد . مراجعه كنيد به : Lewis , Origins of Ismailism , P . 28 . ( 98 ) . خود منصور هم پسر يك دختر برده بود ، و شايد بدين خاطر باشد كه گرچه او بزرگتر از سفاح بود ابراهيم الامام او را به عنوان جانشين خود منصوب نكرد . ( 99 ) . مبرد ، كامل ، 4 ، صص 144 به بعد ، طبرى ، 3 ، صص 209 به بعد ، ابن طقطقه الفخرى ، صص 225 به بعد . ( 100 ) . طبرى ، 3 ، ص 189 . ( 101 ) . براى نمونه ، فاطمه ، مادر ابو طالب ، فاطمه ، مادر على ، فاطمه ، دختر پيامبر ، فاطمه بنت الحسين ، مادر عبد الله المحض ، و بالاخره ، هند بنت ابى عبيده ، يكى از اعقاب عبد المطلب ، مادر النفس الزكيه مراجعه كنيد به : ابو الفرج ، مقاتل ، ص 202 . منصور اين « نسل از زن بودن » را به خاطر اينكه خودش فرزند دخترى برده بود كوچك شمرد . ( 102 ) . قرآن ، 33 ، 40 . ( 103 ) . طبرى ، 3 ، صص 211 به بعد ، مبرد ، كامل ، 4 ، صص 116 به بعد . ( 104 ) . طبرى ، 3 ، ص 200 . ( 105 ) . خطيب البغدادى ، تاريخ بغداد ، 8 ، ص 380 ، ابو الفرج ، مقاتل ، صص 366 به بعد ، 365 به بعد . ( 106 ) . خطيب البغدادى ، تاريخ بغداد ، 8 ، ص 422 ، شهرستانى ، ملل ، 1 ، ص 158 ابو الفرج ( مقاتل ، صص 367 ، 368 ) اظهار مىدارد كه ابو حنيفه به دستور خليفه مسموم شد . ( 107 ) . طبرى ، 3 ، ص 426 . مراجعه كنيد به : Arnold , The Caliphate , P . 51 . اين اصل نيز بعدها مورد تأكيد خلفاى عباسى بود ، مراجعه كنيد به طبرى ، 3 ، ص 1565 . ( 108 ) . طبرى ، 3 ، ص 426 . )